Kaczka krzy偶贸wka (Anas platyrhynchos) – mo偶na j膮 spotka膰 niemal na ka偶dym zbiorniku wodnym, nawet w 艣rodku du偶ych miast. Jest to jedna z najliczniejszych przedstawicielek kaczek na 艣wiecie. Krzy偶贸wka cho膰 pospolita to nadal bardzo ciekawy ptak do obserwacji. Zapraszam do artyku艂u, w kt贸rym dowiecie si臋 ciut wi臋cej o tej sympatycznej kaczce.

Kaczka krzy偶贸wka – wygl膮d i charakterystyka

Krzy偶贸wka to jeden z tych gatunk贸w ptak贸w, u kt贸rych dymorfizm p艂ciowy jest bardzo widoczny, szczeg贸lnie u doros艂ych ptak贸w w szacie godowej. Pan kaczor i pani kaczka s膮 podobnej wielko艣ci jednak diametralnie r贸偶ni膮 si臋 upierzeniem.

Kaczka krzy偶贸wka - najpospolitsza kaczka w Polsce 1
Samiec kaczki krzy偶贸wki

Samiec w szacie godowej ma zielon膮 g艂ow臋 z 偶贸艂tym dziobem, odcinaj膮c膮 si臋 od reszty cia艂a wyra藕n膮 bia艂膮 obro偶膮. Pier艣 br膮zowa b艂yszcz膮ca, grzbiet cia艂a matowy, r贸wnie偶 br膮zowy. Skrzyd艂a br膮zowo-szare. Podogonie oraz ster贸wki czarne.

Samica krzy偶贸wki jest upierzona skromniej, w wi臋kszo艣ci jest br膮zowa, a jej pi贸ra przypominaj膮 wygl膮dem nak艂adaj膮ce si臋 艂uski. 脫w 艂uski s膮 du偶o drobniejsze przy spodzie i tyle cia艂a ptaka. G艂owa kremowo-br膮zowa z ciemn膮 przepask膮 na oku. R贸wnie偶 dzi贸b odr贸偶nia samice od samca (szczeg贸lnie w szacie spoczynkowej kiedy samiec wygl膮dem nieco przypomina samice).

U obu p艂ci wyst臋puj膮 charakterystyczne niebieskie lusterka na skrzyd艂ach oraz pomara艅czowe nogi.


Czym jest lusterko, kantarek, szata juwenalna? – Dowiedz si臋 ze s艂ownika poj臋膰 ornitologicznych

Kaczka krzy偶贸wka - samica prezentuj膮ca niebieskie lusterko

Krzy偶贸wka – wymiary ptaka

  • d艂ugo艣膰 cia艂a – od 50 do 65 centymetr贸w
  • d艂ugo艣膰 dzioba – oko艂o 5 centymetr贸w
  • rozpi臋to艣膰 skrzyde艂 – od 76 do 102 centymetr贸w
  • masa cia艂a:
    • samiec 870 鈥1800 gram,
    • samica 735 鈥 1320 gram.

Wyst臋powanie kaczki krzy偶贸wki

Kaczka krzy偶贸wka to ptak w臋drowny jednak coraz wi臋ksza populacja (szczeg贸lnie bytuj膮ca w okolicy miast) pozostaje w swoim rewirze na 艂agodniejsze zimy. Poza zimnymi obszarami Ameryki P贸艂nocnej oraz po艂udniow膮 cz臋艣ci膮 Azji Wschodniej zamieszkuje ca艂膮 p贸艂kul臋 p贸艂nocn膮. Mo偶na je spotka膰 gniazduj膮ce nawet na p贸艂nocy Grenlandii.

Kaczka krzy偶贸wka - kaczor w szacie godowej

Populacje migruj膮ce widywane s膮 na przelotach od lutego do kwietnia oraz od sierpnia do grudnia. W Europie po艂udniowej i 艣rodkowej widywana jest przez ca艂y rok. W Azji i dalekich p贸艂nocnych zak膮tkach europy tylko gniazduje.

Zachowanie, 偶erowanie, zwyczaje

Kaczka krzy偶贸wka nie nurkuje, podczas 偶erowania zanurza w wodzie tylko przedni膮 cz臋艣膰 cia艂a, przez co nad wod臋 wystaje tylko w komiczny spos贸b uniesiony kuper ptaka. Krzy偶贸wka jest ptakiem wszystko偶ernym jednak przewa偶aj膮cym sk艂adnikiem jej diety s膮 ro艣liny wodne. Kaczki te sw贸j jad艂ospis uzupe艂niaj膮 r贸wnie偶 pokarmem zwierz臋cym – skorupiakami, larwami komar贸w, chrz膮szczami oraz innymi zwierz臋tami wodnymi.

Kaczka krzy偶贸wka - samica
Kaczka krzy偶贸wka – samica

Niestety podobnie jak w przypadku 艂ab臋dzi niemych nadal pokutuje b艂臋dne przekonanie, 偶e w okresie zimowym ptaki te mo偶na dokarmia膰 chlebem. Kaczka krzy偶贸wka, u kt贸rej pieczywo cz臋sto pojawia si臋 w menu jest nara偶ona na bardzo przykre choroby uk艂adu pokarmowego oraz nieuleczalne anielskie skrzyd艂o.

Poza okresem l臋gowym mo偶na spotka膰 je w du偶ych stadach. W minion膮 zim臋 na Zalewie Zemborzyckim mo偶na by艂o obserwowa膰 stado licz膮ce oko艂o 1400 ptak贸w, odpoczywaj膮ce na skraju cieniutkiego lodu.

L臋gi

Kaczka krzy偶贸wka do l臋g贸w przyst臋puje od kwietni do lipca i podczas tego okresu wyprowadza jeden l臋g. Gniazdo krzy偶贸wek najcz臋艣ciej mo偶na znale藕膰 w szuwarach, trzcinowiskach, na drzewach lub w trawie na zalewowych nieu偶ytkach. Populacje tych ptak贸w 偶yj膮ce w miastach, np. w miejskich parkach ch臋tnie korzystaj膮 z budek l臋gowych dla kaczek, a tak偶e innych kryj贸wek blisko cz艂owieka. Spotykane s膮 nawet gniazda na balkonach na niskich pi臋trach.

Para godowa kaczek krzy偶贸wek

Kaczory podczas tok贸w staraj膮 si臋 zaimponowa膰 samicom, poprzez przyj臋cie dumnej pozy z wysoko uniesion膮 g艂ow膮 i uniesionym kuper, w taki spos贸b, aby zaprezentowa膰 obserwuj膮cym go samicom wygi臋te czarne ster贸wki. Kiedy samica wybierze ju偶 interesuj膮cego j膮 samca, ten przypiecz臋towuje jej wyb贸r poprzez dumn膮 prezentacj臋 niebieskich lusterek na skrzyd艂ach.

Co ciekawe kaczory trac膮 zainteresowanie samic膮 kiedy ze z艂o偶onych jaj wykluj膮 si臋 piskl臋ta. Wychowanie m艂odych zatem jest zadaniem wy艂膮cznie samicy. Zdarzaj膮 si臋 sytuacje, w kt贸rych kaczory zmuszaj膮 niesparowane ze sob膮 samice do parzenia, takie gwa艂ty niekiedy ko艅cz膮 si臋 nawet utoni臋ciem samicy.

Podczas l臋gu samica sk艂ada nawet do 12 jaj, z kt贸rych po oko艂o 28 dniach wykluwaj膮 si臋 szarobr膮zowe piskl臋ta, kt贸re nie oddalaj膮 si臋 od matki przez d艂u偶szy czas. Umiej臋tno艣膰 lotu m艂ode krzy偶贸wki nabywaj膮 po oko艂o 50-60 dniach od wyklucia.

Kaczki krzy偶贸wki
Kaczki krzy偶贸wki

Kaczka krzy偶贸wka – ciekawostki:

  • Kaczka krzy偶贸wka swoj膮 polsk膮 nazw臋 otrzyma艂a dzi臋ki zadziwiaj膮cej zdolno艣ci krzy偶owania si臋 z innymi gatunkami kaczek, nawet spoza swojego rodzaju Anas. Hybrydy wyklute po mi臋dzygatunkowej kopulacji bardzo cz臋sto zachowuj膮 zdolno艣ci reprodukcji.
  • Nazwa naukowa dok艂膮dnie oznacza kaczk臋 p艂askonos膮, jednak w j臋zyku polskim P艂askonos to zupe艂nie inny gatunek (Spatula clypeata), rosjanie za艣 na krzy偶贸wk臋 m贸wi膮 kriakwa – co u nas z kolei oznacza jeszcze inny gatunek kaczki – krakw臋 (Mareca strepera).
  • Kaczka krzy偶贸wka to ca艂kiem zdolny lotnik, w locie poziomym mog膮 osi膮ga膰 nawet pr臋dko艣膰 nawet 90 kilometr贸w na godzin臋.
  • Krzy偶贸wka na jej nieszcz臋艣cie znajduje si臋 na polskiej li艣cie 13 ptak贸w 艂ownych. Polowania na kaczki krzy偶贸wki s膮 mo偶liwe w okresie od 15 sierpnia do 21 grudnia.
  • Kaczka krzy偶贸wka jest najprawdopodobniej najliczniejsz膮 kaczk膮 na 艣wiecie.
  • W odpowiednim 艣wietle zielona g艂owa samca w szacie godowej mo偶e wydawa膰 si臋 ca艂kowicie niebieska.
  • Kacze przedszkola – samice kaczek krzy偶贸wek nie maj膮 nic przeciwko przygarni臋ciu nie swoich piskl膮t, otaczaj膮 one te piskl臋ta opiek膮 tak samo jak swoje w艂asne. Jednak w wychowaniu kaczki te stawiaj膮 na ilo艣膰, cz臋sto s膮 gotowe po艣wi臋ci膰 jedno lub kilka kacz膮tek, aby zachowa膰 przy 偶yciu reszt臋 piskl膮t.
Oce艅 tre艣膰
[G艂os贸w: 22 艢rednia ocena: 5]